1 Ιουλ 2020

Αλλο να το βρεις, άλλο να το πεις

Το 1833 ο Michael Faraday έχει ολοκληρώσει τη μελέτη της ηλεκτρόλυσης και έχει διατυπώσει τους νόμους που την περιγράφουν.


Το ρεύμα μπαίνει από το ένα ηλεκτρόδιο στο διάλυμα, περνάει μέσα από το υγρό και καταλήγει στο δεύτερο ηλεκτρόδιο. Από εκεί, μέσα από τα χάλκινα σύρματα, πηγαίνει στην μπαταρία και ξαναεμφανίζεται στο πρώτο ηλεκτρόδιο κλείνοντας έτσι το κύκλωμα.
Ολα αυτά τα υπέροχα που έχει ανακαλύψει μέσα από εξαντλητικά πειράματα, πρέπει κάπως να τα ονομάσει, για να αποφεύγει τις μακροσκελείς περιγραφές.
Φαντάζεται την πορεία του ήλιου, που εμφανίζεται κάθε πρωί στην Ανατολή, ανεβαίνει, μεσουρανεί, κατεβαίνει και χάνεται στη Δύση, ακολουθώντας μια μη ορατή πορεία μέχρι να ξαναεμφανιστεί αύριο στην Ανατολή.


Απευθύνεται στο φίλο του William Whewell, εραστή των επιστημών και των γλωσσών, του εξηγεί το όραμά του και ο Whewell, στηριγμένος στην ακρίβεια της Ελληνικής γλώσσας , δημιουργεί τους όρους ηλεκτρόδιο, ηλεκτρόλυση, ιόν, ανιόν, κατιόν, άνοδος και κάθοδος.


Ετσι ολοκληρώνεται η παρουσίαση του φαινομένου και των νόμων της ηλεκτρόλυσης και ο Faraday μπορεί τώρα να ξαναγυρίσει στα πειράματα του ηλεκτρομαγνητισμού. Μερικά από αυτά, πριν μερικά χρόνια, δεν του είχαν δώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα, καιρός είναι να τα ξαναδεί.



29 Μαρ 2020

Η μαγνητόπετρα και οι απιστίες

Το ορυκτό του σιδήρου μανητίτης ήταν γνωστό από τα αρχαία χρόνια για την ιδιότητα να έλκει μικρά κομμάτια σιδήρου.

Ο μυθικός Ορφέας, πάντα ερωτικός, δίνει μια εξαιρετική ποιητική περιγραφή της ιδιότητας αυτής.
Η μάγνησσα έλκει το σίδερο όπως η κόρη κρύβεται στο στέρνο του αντρός της


Το 1600 ο Αγγλος φυσικός William Gilbert


τυπώνει το βιβλίο του DE MAGNETE
και βάζει τα πράγματα σε τάξη.



Οι ιδιότητες της μαγνητόπετρας είναι συγκεκριμμένες, μακριά από μαγείες και μυστήρια και καλό είναι να αρχίσουμε τη συστηματική μελέτη.
Πριν πει τις δικές του ενδιαφέρουσες απόψεις, κάνει μια αναδρομή στην ιστορία της μαγνητόπετρας, ξεκινώντας βέβαια από τον Ορφέα.


Ο Βυζαντινός γραμματικός Ιωάννης Τζέτζης [1100 μΧ] έχει πολλές αναφορές στην αρχαιοελληνική γραμματεία. Μέσα στα κείμενά του βέβαια έχουν μπει και φήμες και διαδόσεις, που δεν προέρχονται από τις πηγές.
Ετσι, η μαγνητόπετρα έχει, εκτός των άλλων και τη μαγική ιδιότητα να αποκαλύπτει τις απιστίες και όλες τις αμαρτίες της γυναίκας.
Φτάνει, γράφει, να βάλεις μία μαγνητόπετρα κάτω απ' τα σεντόνια της, χωρίς να σε καταλάβει και τότε αυτή θα τα μολογήσει όλα, ένα ένα και με τη σειρά.


Ενώ η αναμάρτητη, η άπταιστη, θα απλώσει τα χέρια της και θα αγκαλιάσει τον άντρα της.
Ξέρει βέβαια και άλλα κόλπα, λέει, με χήνες και βατράχους, που μαρτυρούν τα φταιξίματα, αλλά αρκείται στο σούπερ τεστ της μαγνητόπετρας !!

29 Νοε 2019

Τα παιδιά να μάθουν Ελληνικά

Ο Ψαμμήτιχος ο 1ος έγινε βασιλιάς της Αιγύπτου το 664πΧ.
Η Αίγυπτος τότε ήταν κάτω από την κατοχή των Ασσυρίων του Εσχαραδών και του γιού του Ασουρμπανιπάλ. Αυτοί, εφαρμόζοντας το αθάνατο διαίρει και βασίλευε, είχαν χωρίσει την Αίγυπτο σε δώδεκα περιοχές, με έναν άρχοντα στην κάθε μία.


 Ο Ψαμμήτιχος οραματίζεται την ενοποίηση της Αιγύπτου και την απελευθέρωση από το ζυγό των πανίσχυρων Ασσυρίων. Οι υπόλοιποι άρχοντες δεν συμφωνούν και έτσι ο Ψαμμήτιχος κρύβεται στα έλη και οργανώνει μυστικά την ανατροπή. Ηρθε και σε συνεννόηση με Ιωνες και Κάρες πειρατές, που είχαν αποβιβαστεί στην Αίγυπτο και λυμαινόντουσαν τη χώρα. Εννιά χρόνια του πήρε η μυστική ετοιμασία αλλά τα κατάφερε.
Τηρώντας τις υποσχέσεις του, έδωσε στους Ιωνες και τους Κάρες δύο περιοχές δίπλα στο Νείλο, τη μία απέναντι απ' την άλλη, να φτιάξουν καινούργια πατρίδα. Οι περιοχές αυτές ονομάστηκαν στρατόπεδα.
Αποφάσισε τότε να στείλει Αιγύπτια παιδιά να ζήσουν με τους Ελληνες, να μάθουν Ελληνικά και μετά να γίνουν διερμηνείς, που θα βοηθούσαν στην καλλιέργεια περισσότερων σχέσεων με τους Ελληνες.

Ετσι καταφέραμε, λέει ο Ηρόδοτος, να μαθαίνουμε τι γινόταν στην Αίγυπτο, από την εποχή του Ψαμμήτιχου και μετά.


Ο Ψαμμήτιχος βασίλεψε δημιουργικά 55 χρόνια.
Το 2017 βρέθηκε σε μία λίμνη το τεράστιο [ύψους 8 μέτρων] άγαλμά του με Ελληνική χαραγμένη επιγραφή.

  


24 Σεπ 2019

Find Nick II

Επιτραπέζιο παιχνίδι.
Παίζεται με ζάρι από δύο ή περισσότερους παίκτες.
Σκοπός του παιχνιδιού είναι να βρείτε το Νίκο [Find Nick]
Βοηθητική σημείωση : Σε όλα τα τετραγωνάκια είναι ο Νίκος.


Μερικές παρατηρήσεις τώρα.
Πολλοί παίκτες προχώρησαν και μετά την πρώτη ζαριά, να βρουν πάλι το Νίκο.
Αλλοι δίστασαν να παίξουν, παραήτανε προφανές, παντού υπήρχε ο Νίκος, ότι ζαριά και να έφερναν.
Αλλοι προβληματίστηκαν ποιά ήταν η εκδοχή να χάσουν.
Σε μερικούς μπήκε η υποψία ότι η μόνη εκδοχή να χάσουν ήταν να πεθάνουν την ώρα της ζαριάς.
Ετσι, το πιο εύκολο παιχνίδι του κόσμου δημιούργησε και δημιουργεί πολλές επιφυλάξεις.
Ισως φταίει που το παιχνίδι σχεδιάστηκε μια Κυριακή πρωί, στα τέλη της 10ετίας το '80.
Στη φωτό βέβαια, όπως όλοι καταλάβατε, είναι ο Νίκος.

Την προηγούμενη εβδομάδα βρέθηκε αρχαίος αμφορέας με τις οδηγίες σε σφηνοειδή γραφή. 
Οι Βαβυλωνιολόγοι αναζητούν τη χρονική τοποθέτηση του αμφορέα, φαίνεται πως το παιχνίδι ήταν γνωστό χιλιάδες χρόνια πριν !!


Το 1934 ο Marcel Duchamp είχε παρουσιάσει το έργο Men Before the Mirror. Ολα τα πρόσωπα βέβαια ήταν ο Marcel Duchamp.

21 Αυγ 2017

Αφήστε τα μίση

Εξι χρόνια πολεμάνε σκληρά οι Μήδοι, με ηγέτη το βασιλιά Κυαξάρη και οι Λυδοί, με τον Αλυάττη.
Η μάχη όμως στον ποταμό Αλυ γίνεται στις 28 Μαϊου του 584 πΧ και ξαφνικά η μέρα αρχίζει να γίνεται νύχτα.
Εχουμε ολική έκλειψη ηλίου, την οποία είχε προβλέψει ο δαιμόνιος Θαλής ο Μιλήσιος, έχοντας μάθει καλά να υπολογίζει τους σάρους των Χαλδαίων.
Ο Ηρόδοτος [Ι, 74] τα λέει όλα και καλά.


Οι πολεμιστές είδαν την έκλειψη σα σημάδι ειρήνης, βόηθησαν και οι διαπραγματευτές, ο Συέννεσις από την Κιλικία και ο Λαβύνητος από τη Βαβυλώνα, δώσανε όρκους αλλά, το κυριότερο, ο Αλυάττης πάντρεψε την κόρη του Αρύηνι με τον Αστυάγη, γιο του Κυαξάρη.
Μια ματιά στον ουρανό εκείνης της μέρας.

Ηταν η πρώτη έκλειψη που έχουμε ιστορικά στοιχεία και μπορούμε σήμερα να προσδιορίσουμε πότε συνέβη.

24 Ιουν 2017

Η σχολή του Αμμωνίου Σακκά


O Αμμώνιος ο Σακκάς ήταν Αλεξανδρινός φιλόσοφος του 3ου αιώνα μ.Χ. Είναι ο ιδρυτής της νεοπλατωνικής φιλοσοφίας και ο δάσκαλος του Πλωτίνου, του Ερεννίου και του Ωριγένη. Παρόλο που ήταν χριστιανός, από χριστιανική οικογένεια ασπάστηκε τους εθνικούς. Ονομάσθηκε Σακκάς από το επάγγελμά του - σαν φτωχός που ήταν- του σακκοφόρου, δηλαδή του αχθοφόρου.
Υπάρχει ένας εξαιρετικός υπαινιγμός του Καβάφη στο ποίημα αυτό. 
Ο φιλόσοφος Πλωτίνος [204-270 μΧ], το 232μΧ γίνεται μαθητής του Αμμωνίου Σακκά, λέγοντας μόλις άκουσε την διδασκαλία του «αυτός είναι ο άνθρωπος που έψαχνα» και μένει κοντά του δέκα χρόνια. 
Την ίδι
α ακριβώς περίοδο, ο ανώνυμος ήρωας του ποιήματος, αφού βαρέθηκε και την φιλοσοφία και τον Σακκά, περιφέρεται στους κακόφημους οίκους της Αλεξάνδρειας. Δέκα χρόνια επίσης !!
Βίοι παράλληλοι, με την μοναδική πέννα του Καβάφη.

3 Αυγ 2016

Πολυκαισαρίη

Ο Καισαρίων ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της Αιγύπτου από την οικογένεια των Πτολεμαίων, που ξεκίνησε από τα χρόνια του Μεγαλέξαντρου και τελείωσε το 30 πΧ, όταν η Αίγυπτος πέρασε οριστικά σε Ρωμαϊκή κατοχή.
Ηταν γιος της Κλεοπάτρας και του Ιούλιου Καίσαρα και γεννήθηκε τον Ιούνιο του 47 πΧ.

Η Κλεοπάτρα τον έχρισε από μωρό βασιλιά και αυτό δεν άρεσε σε πολλούς που ήθελαν πια τους Ρωμαίους να κυβερνήσουν.
Ενας απ' αυτούς ήταν και ο φιλόσοφος Αρειος, προσωπικός φίλος του Καίσαρα [του είχε δώσει το δεξί του χέρι, όταν μπήκε θριαμβευτής στην Αλεξάνδρεια !!] που κάποια στιγμή ήθελε να πει πως δε χρειαζόμαστε πολλούς Καίσαρες, όταν έχουμε τον ένα και μοναδικό. Η μονολεκτική διατύπωση τάλεγε όλα.
                                         οὐκ ἀγαθὸν πολυκαισαρίη.
Ο Πλούταρχος αποτύπωσε το γεγονός.


Ο Καβάφης, δεινός μελετητής του Αλεξανδρινού παρελθόντος και ρέκτης των ιστοριών στο περιθώριο, δεν ήταν δυνατόν να αγνοήσει το γεγονός.

 Καισαρίων
Εν μέρει για να εξακριβώσω μια εποχή,
εν μέρει και την ώρα να περάσω,
την νύχτα χθες πήρα μια συλλογή
επιγραφών των Πτολεμαίων να διαβάσω.
Οι άφθονοι έπαινοι κ’ η κολακείες
εις όλους μοιάζουν. Όλοι είναι λαμπροί,
ένδοξοι, κραταιοί, αγαθοεργοί·
κάθ’ επιχείρησίς των σοφοτάτη.
Aν πεις για τες γυναίκες της γενιάς, κι αυτές,
όλες η Βερενίκες κ’ η Κλεοπάτρες θαυμαστές.
Όταν κατόρθωσα την εποχή να εξακριβώσω
θάφινα το βιβλίο αν μια μνεία μικρή,
κι ασήμαντη, του βασιλέως Καισαρίωνος
δεν είλκυε την προσοχή μου αμέσως.....
A, να, ήρθες συ με την αόριστη
γοητεία σου. Στην ιστορία λίγες
γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα,
κ’ έτσι πιο ελεύθερα σ’ έπλασα μες στον νου μου.
Σ’ έπλασα ωραίο κ’ αισθηματικό.
Η τέχνη μου στο πρόσωπό σου δίνει
μιαν ονειρώδη συμπαθητική εμορφιά.
Και τόσο πλήρως σε φαντάσθηκα,
που χθες την νύχτα αργά, σαν έσβυνεν
η λάμπα μου —άφισα επίτηδες να σβύνει—
εθάρρεψα που μπήκες μες στην κάμαρά μου,
με φάνηκε που εμπρός μου στάθηκες· ως θα ήσουν
μες στην κατακτημένην Aλεξάνδρεια,
χλωμός και κουρασμένος, ιδεώδης εν τη λύπη σου,
ελπίζοντας ακόμη να σε σπλαχνισθούν
οι φαύλοι —που ψιθύριζαν το «Πολυκαισαρίη».

Η δυναστεία των Πτολεμαίων πήρε τέλος και πολλοί Αλεξανδρινοί χάρηκαν που η πόλη και η χώρα παραδόθηκε στους Ρωμαίους οριστικά.